Bijzondere groeivormen

Bijzondere groeivormen

Het voorkomen van fineer is zeer divers. Het uiterlijk kan veel of weinig contrast in de tekening hebben. Fineer kan licht of donker zijn en fineer kan ook een specifieke kleur hebben. Het uiterlijk wordt in eerste instantie bepaald door de houtsoort, maar daarnaast zijn ook zaagwijze of groeivorm erg belangrijk. Hieronder worden enkele bijzondere groeivormen beschreven. Marqueteurs nu en in het verleden kiezen vaak voor fineren met een bijzonder karakter als gevolg van afwijkende groeivormen.

Wortelfineer

Het worteleinde is het gedeelte waar de wortels geleidelijk overgaan in het stamhout. Bij sommige bomen is dit bijzonder waardevol. Het kan nl. bijzonder mooi wortelfineer, b.v. notenwortel, opleveren.

Oesterfineer

Een bijzondere variatie is marqueterie van oesterfineer. Oesterfineer is fineer dat dwars op de stam is gezaagd (kops). Men gebruikt hiervoor vooral kleine stammetjes of takken. De plakjes van dit gezaagd fineer tonen de jaarringen van het hout. Door de repetitie van deze dunne stammetjes geordend te plaatsen, kunnen intrigerende patronen tot stand worden gebracht. Deze techniek is wellicht van oorsprong Nederlands en werd eind 17e eeuw vaker toegepast op kabinetten en ladekasten. De gebruikte houtsoorten zijn veelal noten en olijfhout. Een extra contrasterend effect kan worden bereikt, wanneer men gebruik maakt van fineer dat deels uit spinthout bestaat.

>>> Meer over oesterfineer......

Bloemfineer

Op de plek in een stam die zich in tweeë«n splitst kunnen heel mooie tekeningen ontstaan. Mooie mahonie en noten bloemfineer is te vinden op antieke meubelen bijvoorbeeld uit de Empire en Biedermeier periode.

Gemoesterd fineer

Dit effect treft men vooral aan bij esdoorn. Gemoest of gemoesterd esdoorn wordt ook wel vogelaugen Ahorn genoemd, (Bird's-eye Maple), of (eigenlijk foutief) genoest Esdoorn genoemd. Gemoest esdoorn is fineer waar vele kleine noestjes zichtbaar zijn. Die noestjes komen van kleine takjes (uitlopers of waterloten) die 's zomers op de stammen groeien. Door de grote kou in de winter vriezen ze er 's winters vanaf en laten een spoor van noestjes achter.

Spiegels

De meeste houtcellen lopen in de lengterichting van de stam. Daarnaast treft men bundels met vezels en cellen waarvan de groeirichting dwars staat op die van de eerder genoemden. Een typisch voorbeeld hiervan zijn de zogenaamde mergstralen. Zij hebben o.a. als functie de verzorging van het voedseltransport van de buitenste spinthoutcellen naar de nog niet helemaal volwassen cellen in het inwendige van de stam. Houtsoorten met een uitgesproken mergstraaltekening, de zogeheten spiegels of spiegeltekening zijn het eiken-, iepen-, beuken- en esdoornhout.

Link: de Amsterdamse fijnhouthandel biedt een goed overzicht van bijzondere tekeningen en kleuren in fineer en hout.

Vorige pagina:--------- Midden en donkere tinten
Volgende pagina:------ Overige materialen